Wzniesiony w latach 1884–1886 wg projektu Karola Kozłowskiego gmach lubelskiego teatru należy do najstarszych budynków teatralnych w kraju. Inicjatorami jego budowy byli lubelscy przemysłowcy, bracia Adolf i Juliusz Frickowie, a wznieśli go „Lublinianie – sobie” ze składek społecznych na rzecz spółki cywilnej „Teatr Lubelski”. Otwarty uroczyście 6 lutego 1886 r. był wówczas jednym z najpiękniejszych i najnowocześniejszych teatrów w Europie. Bogata sztukateria i złocenia, malowane plafony westybulu i sali widowiskowej pędzla Feliksa Teplickiego, malowana reprezentacyjna kurtyna autorstwa Naramowskiego i Sandeckiego dopełniały „całości przepychu”.
W ciągu swojej długoletniej historii teatr lubelski nosił różne nazwy.
TEATR NOWY (luty – sierpień 1886)
W odróżnieniu od Teatru Starego przy ul. Jezuickiej miał to być teatr stały, ze stałym zespołem i ambitnym repertuarem, na wzór teatrów w Krakowie, Lwowie i Warszawie. Szybko okazało się, że wypełnienie 800 miejsc widowni w 40–tysięcznym mieście graniczy z cudem, jak i utrzymanie całego gmachu teatru, egzystującego tylko dzięki wpływom kasowym. W ferworze ogólnej radości „zapomniano” bowiem, że stałe teatry w Galicji i Warszawie zabezpieczone były materialnie przez dotację władz zaborczych. Józef Puchniewski, pierwszy dyrektor Teatru Nowego, który podpisał kontrakt dzierżawy na 3 lata, już w czerwcu zrezygnował z jego prowadzenia. Od nowego sezonu zmieniono więc nazwę i statut teatru, wprowadzając umowy dzierżawowe.
TEATR ZIMOWY (wrzesień 1886 – lipiec 1906)
Do roku 1894 dyrekcja i Towarzystwa teatralne zmieniały się co sezon, bardzo często kończąc go wcześniej niż przewidywała to umowa i przeważnie z „ujemnym saldem”. Teatr, z którym wiązano tyle nadziei coraz bardziej podupadał. Doszło nawet do tego, że sezon teatralny 1890/91 trwał zaledwie dwa miesiące – wówczas to Lublin oklaskiwał Helenę Modrzejewską. Jak się okazało, były to jej ostatnie występy na terenie Królestwa, wydany w 1895 r. najwyższy nakaz carski zabraniał jej na zawsze wjazdu w granice rosyjskie.
I oto w roku 1895 „zdarzył się cud”. Felicjan Feliński dokonał sztuki niebywałej. Był bowiem pierwszym, który przetrwał w Lublinie trzy kolejne sezony zimowe. Był to również ewenement na szeroką skalę – dotychczas żaden dyrektor nie utrzymał się na prowincji tak długo. Już pod koniec jego pierwszego sezonu mieszkańcy Lublina przyznali mu „subsydium z dobrowolnie zebranych składek”. Jak tego dokonał? Postawił na nowości i gościnne występy, do tego staranne opracowanie wystawianych sztuk, dbałość o wizualną stronę spektaklu. Wielki repertuar wystawiał jedynie wówczas, gdy udało mu się pozyskać odpowiedniego aktora. W repertuarze przeważały współczesne komedie społeczne, sztuki naturalistów i symbolistów. Wprowadził na lubelską scenę dramat niemiecki (H. Sudermann, G. Hauptmann, A. Schnitzler). Wystawił dwie odsłony zabronionej w Królestwie Balladyny J. Słowackiego (1898) – czy było to przeoczenie kancelarii Gubernatora do dziś pozostaje tajemnicą. Dyrektor dokonał także pierwszej lubelskiej „teatralizacji” DziadówA. Mickiewicza (1897). Za jego dyrekcji lubelska scena gościła kilkakrotnie Bolesława Leszczyńskiego, Mieczysława Frenkla, Gabrielę Zapolską, Józefa Kotarbińskiego, Adolfinę Zimajer, a jedną z aktorek z jego stałego zespołu była młoda Stanisława Wysocka. Niestety, mimo że opinia publiczna postulowała, aby nadal kierował on teatrem, Spółka Cywilna (właściciel teatru) uznała, że czas na „nowe twarze”.
Kolejnym dyrektorem, który postawił Teatrowi Zimowemu nową poprzeczkę był Henryk Morozowicz. Po raz pierwszy Lublinianie oglądali sztuki nieznanych tu H. Ibsena, E. Rostanda, I. Kisielewskiego, wreszcie wzbudzającego wielkie emocje St. Przybyszewskiego. Po premierze Złotego runa dyrektor ściągnął na siebie gromy krytyki. Przerażony atakami zdołał wystawić jeszcze Dla szczęściai Matkę. Nie był to repertuar dobrze widziany w mieście i Morozowicz odszedł w wyniku rozpętanej na łamach prasy „kampanii antymodernistycznej”.
Do trójki „wielkich tego okresu” zaliczyć też należy Czesława Ładosia-Wiśniewskiego, który jako pierwszy w Królestwie po złagodzeniu cenzury prewencyjnej porwał się na St. Wyspiańskiego, wystawiając w 1906 r. Wesele, co prawda okrojone przez cenzurę, i Bolesława Śmiałego. Po raz pierwszy lubelska publiczność obejrzała też zakazany dotąd w Królestwie dramat E. Bośniackiej Obrona Częstochowyi Obronę Olsztyna W. Syrokomli. Z dramaturgii obcej pojawiły się Na dnie M. Gorkiego i Brat marnotrawnyO. Wilde’a. Nie wystawiając chodliwych operetek i nie mogąc liczyć na wystarczające powodzenie dramatu, dyrektor dobrowolnie ustąpił ze stanowiska.
Podczas piątkowej konferencji oficjalnie ogłosiliśmy inaugurację wyjątkowego projektu „Teatr Osterwy w Drodze”. W nowym sezonie nasz zespół odwiedzi czternaście miejscowości na Lubelszczyźnie ze spektaklem „Antygona w Nowym Jorku” Janusza Głowackiego. Inicjatywa ta nawiązuje do wieloletniej tradycji lubelskiej sceny, której zespoły już od 1886 roku wyjeżdżały poza swoją stałą siedzibę. Z radością wznawiamy te podróże, aby regularnie prezentować naszą twórczość w miastach regionu. W jesiennej odsłonie projektu odwiedzimy czternaście partnerskich domów i centrów kultury w następujących miejscowościach: Biłgoraj, Chełm, Hrubieszów, Janów Lubelski, Kraśnik, Krasnystaw, Łuków, Międzyrzec Podlaski, Nałęczów, Radzyń Podlaski, Tarnogród, Tomaszów Lubelski, Włodawa oraz Zamość. Oprócz samych pokazów spektaklu oferta dla partnerskich ośrodków została rozszerzona o bezpłatne działania edukacyjne: Warsztaty aktorskie: trzygodzinne warsztaty teatralne prowadzone przez aktorów naszego Teatru. Rozmowy z publicznością: spotkania z twórcami bezpośrednio po każdym spektaklu. Edukacja najmłodszych: interaktywne warsztaty dla dzieci i młodzieży. Projekt „Teatr Osterwy w Drodze” to odpowiedź na potrzeby lokalnych instytucji oraz krok w stronę niwelowania barier w dostępie do kultury. Bilety będą dostępne w regularnej sprzedaży bezpośrednio w poszczególnych ośrodkach partnerskich.
Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie ogłasza konkurs na nadanie nazw dwóm pojazdom – busom (9-osobowemu oraz dostawczemu), które będą przewozić nasze spektakle w ramach projektu „Teatr Osterwy w drodze”. PROSIMY O ZAPOZNANIE SIĘ Z REGULAMINEM POBIERZ REGULAMIN Partnerem Motoryzacyjnym Teatru im. Juliusza Osterwy jest Toyota Auto Park Lublin.
20 czerwca zapraszamy na obchody 141. rocznicy urodzin naszego patrona – Juliusza Osterwy. To dzień spotkań, rozmów i teatralnych doświadczeń, które przybliżają jego postać oraz ideę teatru, jaką tworzył i której był wierny. W programie znalazły się wydarzenia łączące historię, edukację i współczesne spojrzenie na teatr. Harmonogram wydarzeń 12:00 – 15:00 Promocja Teatru m.in.:– „Szafa Osterwy” – kostiumy i rekwizyty– strefa foto– prezentacja repertuaru teatru 12:00 Za kurtyną – zwiedzanie Teatru z pracownikami technicznymi 15:00 Spotkanie z prof. Wandą Świątkowską – teatrolożką, badaczką życia i twórczości Juliusza Osterwy oraz Reduty 17:00 Spektakl „Marzyciel” – monodram Daniela Salmana o życiu i twórczości Juliusza Osterwy Wydarzenia „Marzyciel” oraz zwiedzanie teatru są płatne i dostępne w repertuarze Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Spotkanie z prof. Wandą Świątkowską jest bezpłatne jednak wymagane jest wcześniejsze pobranie wejściówki.
Przed nami finał kolejnego sezonu Inkubatora Osterwy! Przez ostatnie miesiące młodzi uczestnicy rozwijali swoje teatralne pasje, pracowali nad warsztatem aktorskim i wspólnie tworzyli autorskie spektakle. Już wkrótce zaprezentują efekty swojej pracy na scenie Teatru im. Juliusza Osterwy. Inkubator Osterwy to wyjątkowy program edukacji teatralnej, który otwiera drzwi do świata teatru dla dzieci i młodzieży w wieku 9-18 lat. Tworzymy przestrzeń, w której pasja spotyka się z profesjonalizmem, a kreatywność staje się fundamentem teatralnych działań. Pod okiem doświadczonych aktorów Teatru Osterwy – Uczestnicy zdobywają nie tylko wiedzę, ale przede wszystkim praktyczne umiejętności. Regularne warsztaty pozwalają im rozwijać się artystycznie, a indywidualne podejście sprawia, że każdy może znaleźć swoją przestrzeń do twórczej ekspresji. Słodki poczęstunek w postaci tortów dla uczestników programu edukacji teatralnej Inkubator Osterwy ufundowała firma Grela. Terminy pokazów grup Inkubator Osterwy: Grupa młodzieżowa zaawansowana Tytuł spektaklu: „To nie to samo” Opieka artystyczna: Wojciech Rusin Pokaz: 18 czerwca, godz. 17.00 Rozdanie certyfikatów godz. 18.00 / Duża Scena Grupa 9-11 lat „Czarne jagódki” Tytuł spektaklu: „Cuda i dziwy” Opieka artystyczna: Marta Ledwoń Pokaz: 23 czerwca, godz. 17.00 Rozdanie certyfikatów godz. 18.00 / Małe Foyer Grupa 12-15 lat „Prawie poważni” Tytuł spektaklu: „Władca much” Opieka artystyczna: Magdalena Zabel Pokaz: 23 czerwca, godz. 19.30 […]
Tegoroczne Onegdaje, czyli Spotkania z tradycją wsi polskiej w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie odbywają się w czerwcu, czyli w czasie letniego przesilenia, kiedy dawniej odbywały się sobótki. Sobótkowe wieczory (z czasem „ochrzczone” i nazywane także świętojańskimi) były czasem miłości, flirtów, zabaw, dla których tłem była bujna przyroda, długie ciepłe dni i krótkie noce. Miały one jednak także i inny, nieco głębszy wymiar. Nie przypadkiem zwyczaje z nimi związane inspirowały wielu artystów, w tym tak wybitnych jak Jan Kochanowski („Pieśń świętojańska o Sobótce”) czy William Szekspir („Sen nocy letniej”). Mieczysław Limanowski, współtwórca Reduty, tak o tym czasie pisał w szkicu „Rok polski i dusza zbiorowa”: Sobótki wyrażają tryumf ognia nad żywiołem wody i zieleni, słońca nad mrokiem. Płomienny kwiat, „żywy ogień” zbiorowego wysiłku, jest dla zbiorowości pomostem do złotego ziarna – do żniwa. Prezentowane w tym roku na deskach naszego teatru spektakle odwołują się do obyczajów związanych z aranżowaniem małżeństw (jak w przypadku przedstawienia „Czy du Andzi przyjdo swaty?” Zespołu Obrzędowego z Gminnego Ośrodka Kultury w Hańsku), budową i przeprowadzką do nowego domu („Drepciny” Grupy Obrzędowej „Rochy” z Sędziszowa Małopolskiego) czy wieczornymi spotkaniami połączonymi z pracą nad rękodziełem (Zespół Obrzędowy Klubu Twórców Ludowych w Puławach ,,Wrzeciono”). Wszystkie te spektakle – […]
28 maja w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie odbył się Warsztat teatralny z okazji Dnia Działacza Kultury – wyjątkowe spotkanie dla instruktorów, animatorów pracowników kultury. Warsztaty poprowadził Tomasz Bielawiec. Dziękujemy wszystkim za fantastyczną energię, ucieczkę od codziennych obowiązków i wspólną naukę!