Tytuł: Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim
Autor: Mikołaj z Wilkowiecka
Opis
Premiera teatralna „Historyji o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim" to kooprodukcja Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie i Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. 
 
 
Mikołaj z Wilkowiecka - autor szesnastowiecznego misterium rezurekcyjnego to rówieśnik Szekspira, porównywany z nim też w kontekście rozwoju dramatu i teatru. „Historyja…” to najczęściej wystawiana sztuka do XIX wieku. Utwór doczekał się adaptacji wielu wybitnych twórców polskiego teatru - m.in. Leona Schillera czy Kazimierza Dejmka. Kolejną próbę przeniesienia dramatu na scenę podjęli Jarosław Gajewski – reżyser i Patryk Kencki – dramaturg. 
 
W lubelskiej adaptacji „Historyji …” twórcy łączą różne światy: sacrum i profanum, codzienność z religijnością, to co współczesne, z tym co dawne. To też wyjątkowe spotkanie aktorów teatru repertuarowego z Teatru im. Juliusza Osterwy z aktorami Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. We wspólnej pracy zespół aktorski, budujący spektakl pracował zgodnie z zasadą wzajemności, która jest charakterystyczna dla gardzienickiego stylu. 
 
Ważnym kontekstem przygotowania premiery „Historyji…” jest warstwa językowa, o której autorzy spektaklu mówią: „Język sam przez się wzywa nas do twórczości, pozostając zarazem tajemnicą, którą odkrywamy do samego końca naszych twórczych praktyk. A teatr wydaje się najpełniejszą praktyką językową: od pierwszego twórczego impulsu do pełni scenicznej realizacji”. Dodają też: „Rozwój człowieka w jego człowieczeństwie dokonuje się głównie poprzez język i w przestrzeniach języka".
 
 
 
"Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim ze czterech świętych ewangelistów zebrana a wirszykami spisana przez księdza Mikołaja z Wilkowiecka, zakonnika częstochowskiego", to dzieło niezwykłe. Tekst ów, przywołujący najważniejsze wydarzenie w historii zbawienia, jest jednocześnie cennym zabytkiem naszej literatury i ważnym dokumentem tradycji widowiskowej. Mikołaj wydał swoje dzieło w Krakowie w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych szesnastego wieku, a więc kilka lat po ukazaniu się (i wystawieniu) Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego, najstarszej polskiej tragedii, nawiązującej do osiągnięć dramatu antycznego i stanowiącej emblematyczne wręcz dzieło polskiego renesansu. Tymczasem Historyja wyrasta z tradycji misteryjnej, a więc jednej z dwóch – obok dramatu liturgicznego – wielkich formacji widowiskowych ukształtowanych jeszcze w średniowieczu. Jakkolwiek mamy prawo zakładać, że spektakle misteryjne funkcjonowały na ziemiach polskich już pod koniec wieku czternastego, to tak się złożyło, że właśnie dzieło Mikołaja z Wilkowiecka jest najstarszym z naszych zachowanych misteriów.
Autor Historyji pochodził z rodu szlacheckiego, był człowiekiem wykształconym, należącym do zakonu paulinów, w którym pełnił znaczące funkcje. Przez jakiś czas miał okazję przebywać w Rzymie, gdzie zetknął się z tamtejszymi formami widowiskowymi. Napisana przezeń Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim zaskakuje swoją wielopoziomowością. Wyrasta z kultury średniowiecznej, ale nosi również znamiona epoki, w której powstała. Zamieszczone w niej biblijne czytania poprzedzające poszczególne sceny to wynik potrydenckiej dbałości o dowiedzenie, że prezentowane treści pochodzą z samej Ewangelii, a nie z literatury apokryficznej. Pojawienie się w piekielnej scenie Cerbera to dowód znajomości tradycji antycznej. Z kolei ukazanie w utworze realiów bardziej kojarzących się z renesansowym Krakowem, aniżeli antyczną Jerozolimą, to efekt misteryjnej konwencji, aby świętą historię ukazać jako rozgrywającą się tu i teraz.
Niewątpliwe walory dramatyczne Historyji… sprawiły, że przenosili ją na scenę tacy twórcy, jak Leon Schiller i Kazimierz Dejmek, a w czasach nam bliższych Piotr Cieplak i Piotr Tomaszuk. Jak się jednak wydaje, dzieło Mikołaja z Wilkowiecka otwiera przed kolejnymi inscenizatorami nowe możliwości interpretacyjne, co wynika z wielowarstwowości tego utworu. Dla odbiorcy religijnego inscenizacja misterium może stanowić przeżycie związane ze sferą sakralną. Dla osoby, której bliskie są rodzime tradycje kulturowe, będzie to możliwość kontaktu z żywym zabytkiem. Dla wszystkich zaś – niezwykłą opowieścią, o tym jak życie zwycięża nad śmiercią. 
Patryk Kencki, dramaturg
 
 

CENY BILETÓW:

Kategoria                 Normalne                 Ulgowe

     I                              60 zł                        35 zł

     II                             45 zł                        25 zł

     III                            20 zł                        10 zł
 

 

 

 

 

 

 

Premiera teatralna „Historyi o Chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim" to kooprodukcja Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie i Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. 
 
 
Mikołaj z Wilkowiecka - autor szesnastowiecznego misterium rezurekcyjnego to rówieśnik Szekspira, porównywany z nim też w kontekście rozwoju dramatu i teatru. „Historyja…” to najczęściej wystawiana sztuka do XIX wieku.  Utwór doczekał się adaptacji wielu wybitnych twórców polskiego teatru - m.in. Leona Schillera czy Kazimierza Dejmka. Kolejną próbę przeniesienia dramatu na scenę podjęli Jarosław Gajewski – reżyser i Patrykiem Kenckim – dramaturg. 
W lubelskiej adaptacji „Historyi …” twórcy łączą różne światy: sacrum i profanum, codzienność z religijnością, to co współczesne, z tym co dawne. To też wyjątkowe spotkanie aktorów teatru repertuarowego z Teatru im. Juliusza Osterwy z aktorami Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. We wspólnej pracy zespół aktorski, budujący spektakl pracował zgodnie z zasadą wzajemności, która jest charakterystyczna dla gardzienickiego stylu pracy. 
 
 
Ważnym kontekstem przygotowania premiery „Historyi…” jest warstwa językowa, o której autorzy spektaklu mówią:
 „Język sam przez się wzywa nas do twórczości, pozostając zarazem tajemnicą, którą odkrywamy do samego końca naszych twórczych praktyk. A teatr wydaje się najpełniejszą praktyką językową: od pierwszego twórczego impulsu do pełni scenicznej realizacji” – mówią twórcy spektaklu. Dodają też: „Rozwój człowieka w jego człowieczeństwie dokonuje się głównie poprzez język i w przestrzeniach języka. Język sam przez się wzywa nas do twórczości, pozostając zarazem tajemnicą, którą odkrywamy do samego końca naszych twórczych praktyk. A teatr wydaje się najpełniejszą praktyką językową: od pierwszego twórczego impulsu do pełni scenicznej realizacji.” 
Informacje
Premiera lubelska 7 kwietnia 2022 r.
Czas trwania: 1.20
Liczba przerw: 
Realizatorzy
Reżyseria: Jarosław Gajewski
Dramaturgia: Patryk Kencki
Scenografia: Marek Chowaniec
Kostiumy: Anna Adamek
Kompozycje i opracowania muzyczne: Maria Pomianowska
Ruch sceniczny i współpraca reżyserska: Katarzyna Anna Małachowska
Inspicjent: Klaudia Aletańska
Sufler: Małgorzata Bigelmajer
Asystent reżysera: Wojciech Rusin
Realizacja muzyki; Fidel płocka, Suka biłgorajska: Maria Pomianowska
Realizacja muzyki; Flety, Cornamusa, Szałamaja: Agnieszka Szwajgier
Realizacja muzyki; Viola da gamba, Wspak: Karolina Szewczykowska
Realizacja muzyki; Duduk, Bębny obręczowe : Wojciech Lubertowicz
Przygotowanie wokalne:
Kierownik produkcji :
Obsada
Tomasz Bielawiec
starszy konserwator TB, dr archeologii śródziemnomorskiej, prywatnie interesuje się kryminalistyką; także: Pilaks/Jadam/Anjoł/Apostoł
Anna Maria Dąbrowska
konserwator wojewódzki AMD, dr sztuk plastycznych; także: Maryja Jacobi/Abel
Jolanta Deszcz-Pudzianowska
konserwator JDP, prof. sztuk plastycznych, była prorektor lokalnej ASP; także: Maryja/Apostoł
Paweł Ferens
konserwator PF, dr sztuk plastycznych, ekspert ds. technik ściennych; także: Faryzeusz/Lucyfer/Apostoł
Mariusz Gołaj
konserwator MG, emerytowany prof. egiptologii, poliglota, nigdy jednak nie lubił łaciny; także: Annasz/Abraham/Apostoł Piotr
Joanna Holcgreber-Gołaj
konserwator JHG, prof. sztuk plastycznych, była rektor ASP; także: Maria Salome/Jan Baptysta
Marcin Jan Mrowca
konserwator MJM, obecny dziekan wydziału konserwacji lokalnej ASP; także: Kajfasz/Cerberus/Apostoł
Kamila Janik
konserwator KJ, stażystka, absolwentka wydziału rzeźby; także: Proklus/Lucyfer/Anjoł/Apostoł
Beata Passini
konserwator BP, dr sztuk plastycznych, obecna prodziekan wydziału konserwacji; także: Joanna/Archanioł Michał
Wojciech Rusin
konserwator WR, ceniony praktyk, intensywne zaangażowanie w bieżące prace konserwatorskie utrudnia mu dokończenie doktoratu, który pisze od 7 lat; także: Jezus
Jowita Stępniak
konserwator JS, dr sztuk plastycznych, zastępca konserwatora wojewódzkiego; także: Maria Magdalena/Łotr
Marek Szkoda
konserwator MS, dr hab. kandydat na rektora w nadchodzących wyborach; także: Piłat/ Aptekarz Ruben/Noe/ Anjoł/Apostoł
Magdalena Zabel
konserwator MZ, dr sztuk plastycznych, była prodziekan wydziału konserwacji, ukrywana kandydatka na nową prorektor; także: Filemon/Ozeasz/Anjoł/Apostoł
Jan Żórawski
konserwator JŻ, dr nubiologii, kolejny kandydat na rektora; także: Teoron/Cerberus/Apostoł
Sponsorzy/patroni